Kinh Đại thừa

Bộ Hoa Nghiêm

PHẬT THUYẾT KINH SƯ TỬ

NGUYỆT PHẬT BẢN SINH

Hán dịch: Ngài Tam Tạng Pháp Sư

Thiên Tức Tai, Đời Tống
 

Tôi nghe như vậy!

Một thời Đức Phật ở tại Vườn Trúc Ca Lan Đà thuộc Thành Vương Xá, cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ Kheo và một trăm vị Bồ Tát.

Bấy giờ, trong chúng có một vị Tỳ Kheo Bồ Tát tên Bà Tu Mật Đa. Vị Tỳ Kheo này dạo chơi trong Vườn Trúc, leo trèo lên xuống các cành cây, phát âm như khỉ, hoặc cầm ba cái linh diễn trò Na La.

Các trưởng giả và người đi đường tranh nhau đến xem. Khi mọi người tụ tập thì vị Tỳ Kheo vút lên hư không, leo lên đầu ngọn cây, phát ra tiếng kêu của loài khỉ. Trong núi Kỳ Xà Quật có tám vạn bốn ngàn con khỉ lông màu vàng óng vây quanh chỗ Bồ Tát. Bồ Tát lại biến hiện đủ các trò làm cho chúng vui vẻ.

Thấy vậy mọi người đều nói: Sa Môn Thích Tử mà đùa như trẻ con, huyễn hoặc mọi người, làm các việc ác không ai tin dùng, lại cùng với chim muông cầm thú làm việc phi pháp. Tiếng ác như vậy lan đến Thành Vương Xá.

Có một Phạm chí tâu lên Đại Vương Tần Bà Sa La: Tâu Đại Vương, Sa Môn Thích Tử mà làm các việc phi pháp, cùng với chim muông diễn trò Na La. Vua nghe những điều này quở trách các đệ tử Phật.

Nhà Vua bảo trưởng giả Ca Lan Đà: Các vị Thích Tử đó quy tụ bầy khỉ làm những việc gì trong vườn của Khanh, Đức Như Lai có biết không?

Trưởng giả tâu: Bà Tu Mật Đa làm việc biến hóa làm cho bầy khỉ vui vẻ, Chư Thiên mưa hoa cúng dường, họ làm những điều thần không hiểu nổi.

Khi ấy, Đại Vương Tần Bà Sa La ngồi xe voi tốt, cùng đoàn tùy tùng đi đến chỗ Phật. Đến Vườn Trúc Ca Lan Đà, Vua liền xuống xe, từ xa trông thấy Đức Thế Tôn trên gác, Ngài ngồi trên tòa bảy báu, thân màu vàng ánh, cao một trượng sáu, có ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, tất cả đều phóng hào quang sáng như núi vàng ròng.

Ngài ở trong ánh sáng rực rỡ, hào quang màu vàng bao chung quanh làm cho đại chúng đều được bao phủ bởi màu vàng. Tôn Giả Bà Tu Mật Đa và tám mươi bốn ngàn con khỉ cũng được thân màu vàng.

Khi ấy, bầy khỉ thấy Đại Vương đến, chúng làm đủ kiểu: Nào là ca, múa, đánh trống, thổi kèn…, có con khỉ hái hoa dâng cho Đại Vương.

Đại Vương thấy vậy dẫn mọi người đến chỗ Phật, đảnh lễ Đức Phật, đi chung quanh ba vòng rồi ngồi xuống một bên, bạch: Bạch Đức Phật Thế Tôn, bầy khỉ này đời trước có phước gì mà thân màu vàng?

Lại bị tội gì sinh ra trong loài thú?

Tôn Giả Bà Tu Mật Đa trồng cội phước gì được sinh trong nhà trưởng giả, tin nhà chẳng phải nhà, xuất gia học đạo?

Ông ta có tội gì, tuy sinh kiếp người, các căn đầy đủ mà không thọ trì giới hạnh, làm bạn với bầy khỉ vượn, ca hát nói năng đều như khỉ, khiến cho bọn ngoại đạo chê cười chúng ta?

Cúi xin Đức Thế Tôn thương xót phân tích, giải nói rõ ràng cho chúng con được hiểu.

Phật dạy: Đại Vương, ông hãy nghe kỹ và khéo suy nghĩ việc này. Ta sẽ giải thích cho ông rõ. Trong vô lượng ức kiếp thời quá khứ, có Đức Phật ra đời hiệu Nhiên Đăng đầy đủ mười hiệu. Sau khi Đức Phật Nhiên Đăng nhập diệt, có các Tỳ Kheo ở núi non, hồ đầm tu hành theo giáo Pháp Phật.

Họ ở nơi vắng vẻ, tu tập mười hai hạnh Đầu Đà, giữ giới vững chắc như người giữ gìn đôi mắt, nhờ vậy họ chứng quả A La Hán, đầy đủ bát giải thoát và tam minh, lục thông. Lúc đó, trong đầm vắng có một con khỉ đến chỗ vị A La Hán.

Thấy vị A La Hán đang Tọa Thiền nhập định, nó liền lấy tọa cụ của Ngài đắp làm Ca Sa đúng cách như một Sa Môn, nó cũng trật y bày vai phải, tay bưng lò hương đi chung quanh vị Tỳ Kheo đó.

Khi vị Tỳ Kheo từ Thiền định dậy, thấy con khỉ này có thiện tâm tốt, liền khảy móng tay bảo khỉ: Pháp Tử, nay ngươi nên phát đạo tâm vô thượng. Khỉ nghe nói nhảy nhót vui mừng, năm dóc sát đất kính lễ vị Tỳ Kheo rồi đứng dậy hái hoa rải trên vị Tỳ Kheo.

Lúc ấy vị Tỳ Kheo liền thuyết Tam Quy: Pháp Tử, nay ngươi theo ta học Phật Pháp ba đời, ngươi phải cầu thỉnh thọ Tam Quy và Ngũ Giới.

Khỉ chắp tay bạch: Bạch Đại Đức, xin Ngài đoái tưởng, con nay muốn quy y Phật, Pháp, Tăng.

Vị Tỳ Kheo dạy: Ngươi nay quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng.

Lần thứ hai, thứ ba cũng nói như vậy: Ngươi quy y Phật rồi, quy y Pháp rồi, quy y Tăng rồi. Lần thứ hai, thứ ba cũng nói như vậy.

Kế đến là sám hối, vị Tỳ Kheo bảo khỉ: Ngươi ở trong vô lượng kiếp đến nay, tham dục, sân hận, ngu si, tà kiến, ganh ghét, kiêu mạn, phỉ báng, phá giới, làm đủ mười điều ác, phạm tội ngũ nghịch, khinh chê Kinh Điển Phương Đẳng, dâm dục với Tỳ Kheo Ni, trộm vật của Chúng Tăng, làm các tội nặng vô lượng, vô biên. Ta nay đã đoạn sinh tử, không thọ thân đời sau, thành bậc A  La Hán, có thể diệt trừ vô lượng tội nặng cho chúng sinh.

Vì sao?

Khi ta sinh ra cùng với tâm đại bi, pháp Thánh Hiền ba đời đều như vậy, cũng cùng sinh ra đời với tâm đại bi. Vị Tỳ Kheo ân cần nói ba lần sám hối tội cho khỉ.

Sám hối rồi, vị Tỳ Kheo bảo: Pháp Tử nay ngươi thanh tịnh, gọi là Bồ Tát. Ngươi từ nay cho đến trọn đời thọ giới không được sát sinh. Ba đời các Đức Phật, A La Hán, thân, miệng, ý thanh tịnh, hoàn toàn không sát sinh. Ngươi cũng như vậy.

Khi ấy, khỉ bạch với vị A La Hán: Con nguyện làm Phật. Theo lời Đại Đức dạy, từ nay cho đến ngày thành Phật, con không sát sinh.

Vị A La Hán nghe khỉ nói, tâm rất hoan hỷ, truyền trao năm giới cho nó: Pháp Tử, từ nay cho đến suốt đời theo học Phật Pháp, ba đời Chư Phật, các Thanh Văn, thân nghiệp đều thanh tịnh, thường không sát sinh và giữ giới bất sát.

Ngươi cũng vậy, trọn đời không phạm giới sát, ngươi có thể giữ được không?

Khỉ thưa: Con có thể giữ được. Kế đến, khỉ thọ giới không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu, cũng như pháp thọ giới trên.

Vị A La Hán Tỳ Kheo dạy: Ngươi phải phát nguyện, ngươi làm súc sinh hiện thân chướng đạo, nhưng cần phải tinh tấn, cầu đạo Vô Thượng, Chánh Đẳng, Chánh Giác. Khỉ phát nguyện xong vui mừng nhảy nhót, chạy lên núi cao, chuyền cành giỡn múa bị rơi xuống đất chết ngay. Khỉ nhờ vị A La Hán truyền thọ năm giới nên dứt được nghiệp súc sinh.

Sau khi chết, khỉ được sinh lên Cõi Trời Đâu Suất, được gặp Bồ Tát nhất sinh bổ xứ. Bồ Tát nói tâm đạo vô thượng cho nó nghe, nó liền đem hoa Trời xuống chốn đầm vắng cúng dường A La Hán.

A La Hán thấy nó liền mỉm cười bảo: Này Thiên Vương, quả báo thiện ác như bóng với hình, không bao giờ bỏ được.

Rồi Ngài nói kệ:

Nghiệp chướng trang điểm thân

Cảnh giới tùy theo nghiệp

Đúng như pháp không sai

Nghiệp như người thiếu nợ.

Nay ngươi sinh lên Trời

Nhờ thọ năm giới cấm

Đời trước bị làm khỉ

Từ nơi phạm tánh giới

Giữ giới sinh lên Trời

Phá giới, uống đồng sôi.

Ta thấy người trì giới

Ánh sáng trang nghiêm thân

Lầu gác bảy báo đẹp

Chư Thiên cúng dường họ,

Châu báu làm giường, màn

Hoa Ma Ni anh lạc

Vị lai sẽ gặp Phật

Vui vẻ nói thắng pháp

Ta thấy người phá giới

Đọa vào trong địa ngục

Cày sắc, cày lưỡi người

Nằm ở trên giường sắt

Nước đồng chảy bốn phía

Thiêu nấu tan thân thể

Hoặc ở trên núi kiếm

Rừng kiếm và phẩn sôi

Ngục sông tro băng giá

Nuốt sắt, uống đồng sôi

Bao sự khổ như vậy

Làm anh lạc đeo thân.

Nếu muôn thoát các nạn

Khỏi đọa ba dường ác

Dạo chơi đường Trời người

Siêu thoát chứng Niết Bàn

Phải siêng giữ tịnh giới

Bô thí, sống thanh tịnh.

Khi vị A La Hán nói kệ này rồi im lặng, không nói nữa.

Thiên tử nói: Bạch Đại Đức, tiền thân của con bị tội nghiệp gì sinh trong loài khỉ?

Được phước báo gì gặp Đại Đức, thoát khỏi kiếp súc sinh và sinh lên Cõi Trời?

Vị La Hán bảo: Ngươi nên lắng nghe và khéo nhớ nghĩ điều này: Trong đời quá khứ, Cõi Diêm Phù Đề có Đức Phật ra đời hiệu là Đại Tuệ Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri… đầy đủ mười hiệu.

Sau khi xuất hiện ở đời, ba lần Đức Phật này thị hiện Niết Bàn, đến thời Tượng Pháp, có một Tỳ Kheo tên Liên Hoa Tạng, thường kết bạn với Quốc Vương, trưởng giả, Cư Sĩ, không giữ giới hạnh lại sống tà vạy, dối trá quanh co.

Do vì dối trá mê hoặc nên sau khi chết chỉ trong phút chốc rơi vào địa ngục A tỳ. Như hoa sen nở, thân ông có khắp trong mười tám ngục. Mưa hòn sắt nóng từ cao đổ xuống, trăm ngàn ngọn lửa dữ và vô số bánh xe sắt nóng từ trên không rơi xuống.

Ở địa ngục A tỳ, tội nhân thọ một kiếp, kiếp hết lại sinh kiếp khác. Như vậy tội nhân trải qua các địa ngục lớn mãn tám vạn bốn ngàn kiếp. Ra khỏi địa ngục đọa làm ngạ quỷ, uống nước đồng sôi, ăn hòn sắt nóng, trải qua tám vạn bốn ngàn năm. Ra khỏi loài ngạ quỷ, trong năm trăm đời làm thân trâu.

Lại năm trăm đời làm thân lạc đà, năm trăm đời sinh trong loài heo, năm trăm đời sinh trong loài chó, năm trăm đời sinh trong loài khỉ. Ngươi nhờ duyên trước cúng dường, giữ giới Tỳ Kheo, phát lời thề lớn nên nay lại gặp ta, được tắm gội trong Giáo Pháp, thanh tịnh được sinh lên Cõi Trời. Vị Tỳ Kheo giữ giới tức là ta, Tỳ Kheo phóng dật tức là ngươi. 

Bấy giờ Thiên Tử khỉ nghe A La Hán dạy những lời này xong, tâm sợ hãi, lông dựng đứng, ăn năn sám hối tội cũ rồi trở về Trời.

Đức Phật dạy Đại Vương.

Con khỉ kia tuy là loài súc sinh, chỉ một lần gặp vị A La Hán thọ trì Tam Quy, Ngũ Giới, nhờ công đức này nó vượt qua ngàn kiếp tội nghiệp sâu nặng mà được sinh lên Cõi Trời, được gặp Bồ Tát Nhất sinh bổ xứ. Từ đó về sau nó gặp vô số Đức Phật, tịnh tu phạm hạnh, đầy đủ sáu Ba la mật, trụ Tam Muội Thủ Lăng Nghiêm, ở nơi cõi bất thoái.

Thân cuối cùng, tiếp sau Phật Di Lặc, sẽ thành Vô Thượng, Chánh Đẳng, Chánh Giác. Vua tên Bảo Quang, cõi nước thanh tịnh như Cõi Trời Đao Lợi, những chúng sinh trong cõi nước này hành Thập Thiện, giữ giới hoàn toàn không khuyết.

Đức Phật cõi đó hiệu là Sư Tử Nguyệt Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn.

Nếu có chúng sinh nào nghe danh hiệu của Phật đó, đời đời sinh ra chỗ nào cũng được xa lìa thân súc sinh, dứt trừ được nghiệp sinh tử trong vô lượng kiếp.

Đức Phật dạy: Đại Vương nên biết, Phật Sư Tử Nguyệt ở nước kia, nay là Tỳ Kheo Bà Tu Mật Đa trong chúng hội này. Khi ấy, Vua Tần Bà Sa La nghe Đức Phật dạy xong, đứng dậy chắp tay toàn thân tháo mồ hôi, thương khóc nước mắt như mưa, ăn năn tự trách, hướng đến Bà Tu Mật Đa cúi lễ sát đất sám hối tội lỗi trước.

Đức Phật dạy: Đại Vương nên biết, tám vạn bốn ngàn con khỉ thân vàng đây vào kiếp quá khứ thời Phật Câu Lâu Tần, nước Ba La Nại và nước Câu Thiểm Di, giữa hai nước này cũng có tám vạn bốn ngàn Tỳ Kheo Ni, làm các việc phi pháp rất đỗi thân thiết với những người thế tục, phạm các trọng cấm, trang sức thân thể như những Càn Thát Bà nữ mà không biết hổ thẹn.

Họ lấy việc dâm dật làm chuỗi anh lạc, dùng các việc phạm giới làm tràng hoa, dựng cờ kiêu mạn, đánh trống công cao làm trống, khảy đàn phóng dật, ca ngợi tiếng ác, ngông cuồng vô trí như bầy khỉ ngu si. Họ thấy vị Tỳ Kheo có đủ đức độ từ bi giống như thấy giặc.

Vào thời ấy, có một vị Tỳ Kheo Ni tên Thiện An Ổn, đã chứng quả A La Hán, đầy đủ tam minh, lục thông và bát giải thoát, đến chỗ các Tỳ Kheo Ni nói với họ:

Thưa các chị em, Đức Thế Tôn khi còn tại thế thường nói bài kệ:

Nếu có Tỳ Kheo Ni

Không tu hạnh bát kỉnh

Chẳng phải dòng họ Thích

Giống như Chiên Đà Là

Nếu có Tỳ Kheo Ni

Phóng dật phạm bát trọng

Xem như phạm tất cả

Giặc lớn trong Trời người,

Thường ở ngục A tỳ

Trải qua mười tám nơi

Ngoài ra ba đường ác

Là chấn nó dạo chơi,

Trăm ngàn vô số kiếp

Không nghe tên Tam Bảo

Lại nuốt hoàn sắt nóng

Ôm trụ đồng băng giá,

Tội như vậy đã hết

Sinh thân chim tu hú

Rắn độc, chuột, chó sói

Bò cạp loài trăm chân

Đủ thứ nghiệp như vậy

Đều phải trải thân qua.

Các Tỳ Kheo Ni nghe vị A La Hán Tỳ Kheo Ni nói kệ này, tâm ôm sân hận, dừng lời ác mắng chửi: Con khỉ già từ đâu đến đây?

Nói lời độc ác dối trá, nói ngang ngược về địa ngục. Vị A La Hán thấy những người ác này sinh tâm bất thiện, nên khởi tâm từ bay lên không biến hiện mười tám cách. Những người ác thấy sự biến hóa như vậy, đều lấy vòng vàng tung lên.

Vị A La Hán Tỳ Kheo Ni, nói: Chúng tôi nguyện đời đời thân mang màu vàng óng, những việc làm ác trước đây đều xin sám hối. Nguyện xin Ngài thương xót chúng tôi mà nhận sự cúng dường.

Vị A La Hán Tỳ Kheo Ni từ hư không hạ xuống nhận các món cúng dường của những người nữ ác. Khi những người ác chết đi, đọa vào địa ngục A tỳ. Như hoa sen trải đầy khắp trong ngục, thọ thân cũng lại lần lượt trải qua hơn mười tám ngục lớn.

Ở trong các ngục thọ mạng bằng nhau một đại kiếp, tiếp nối như vậy, họ thường xuyên ở trong địa ngục chín mươi hai kiếp. Ra khỏi địa ngục, năm trăm đời thường làm ngạ quỷ, ra khỏi ngạ quỷ một ngàn đời thường làm loài khỉ thân màu vàng.

Đại Vương nên biết, xưa kia tám vạn bốn ngàn Tỳ Kheo Ni phạm giới, mắng chửi Tỳ Kheo Ni A La Hán, nay chính là tám vạn bốn ngàn con khỉ màu vàng trong chúng hội này. Người cúng dường các Tỳ Kheo Ni ác khi ấy nay là Đại Vương. Do nhân đời trước nên nay bầy khỉ đem hoa hương dâng cúng Đại Vương.

Tỳ Kheo Ni sỉ nhục Tỳ Kheo ni giữ giới khi ấy, nay chính là Cù Ca Lợi và năm trăm hoàng môn của Vua.

Đức Phật dạy Đại Vương: Hãy nên thận trọng giữ gìn thân, khẩu, ý.

Đức Thế Tôn nói kệ:

Giới là thuốc Cam Lộ

Người uống không già chết

Nên nương cậy giới đức

Phước báo thường theo chân.

Giữ giới được an ổn

Sinh chốn không hoạn nạn

Và thấy được Chư Phật

Nghe pháp mầu giải thoát.

Phá giới đọa địa ngục

Giông như bầy khỉ này

Thường sinh chỗ ti tiện

Khổ địa ngục làm bạn.

Đại Vương nên lắng nghe

Dứt ác, tu hạnh lành.

Vua Tần Bà La Sa nghe Phật dạy bài kệ xong, trước Phật xin sám hối, ăn năn tự trách, bỗng nhiên tâm ý thấu suốt, chứng được quả A Na Hàm. Tám ngàn người theo Vua cũng cầu xin được xuất gia, Vua chấp thuận.

Đức Phật dạy: Thiện lai Tỳ Kheo. Râu tóc họ tức thì tự rụng và đắp Ca Sa, trở thành Sa Môn, đảnh lễ dưới chân Phật, trong khoảng chưa kịp ngước đầu lên, được chứng quả A La Hán, Tam Minh, Lục Thông, Bát Giải Thoát đầy đủ. Hơn một vạn sáu ngàn người theo Vua còn lại đều phát tâm Vô Thượng, Chánh Đẳng, Chánh Giác. Tám vạn Chư Thiên cũng đều phát tâm.

Tám vạn bốn ngàn con khỉ lông vàng nghe nhân duyên đời trước của mình, xấu hổ tự trách, đi quanh ngàn vòng, hướng về Đức Phật sám hối, cũng đều phát tâm vô thượng bồ đề, tùy theo tuổi thọ dài ngắn, chúng tự mạng chung. Sau khi mạng chung, chúng được sinh lên Cõi Trời Đâu Suất, được gặp Phật Di Lặc, lại càng tinh tấn thêm hơn, đắc bất thoái chuyển.

Khi ấy Tôn Giả Ma Ha Ca Diếp thấy những sự kiện này, bảo Chư đại chúng: Bồ Tát hành tịnh hạnh còn khiến loài súc sinh phát khởi đạo tâm, Bà Tu Mật Đa còn có thể làm được Phật Sự lớn như vậy, huống chi những bậc Bồ Tát oai đức vô lượng khác.

Chư Thiên Tử, Sơn Thần, Địa Thần, Trời, Rồng… Bát Bộ chúng, thấy bầy khỉ phát tâm bồ đề, được sinh lên Cõi Trời, đắc bất thoái chuyển, lòng sinh vui mừng, bạch Phật: Bầy khỉ này khi nào sẽ chứng đắc quả Phật?

Đức Phật dạy đại chúng: Cách đây trăm vạn ức na do tha A tăng kỳ hằng hà sa kiếp, có kiếp tên Đại Quang, người ở trong kiếp đó sẽ đặng thành Phật. Có tám vạn bốn ngàn Đức Phật thứ tự ra đời, cùng đồng một kiếp, đều đồng Danh Hiệu Phổ Kim Quang Minh Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn.

Mọi người trong chúng hội nghe Đức Phật Thế Tôn vì bầy khỉ thọ ký đạo Bồ Tát. Họ liền cởi chuỗi anh lạc quý giá nhất để cúng dường Đức Như Lai và Tỳ Kheo Tăng.

Mọi người đồng thanh ca tụng đức hạnh vô lượng của Đức Thế Tôn: Đức Như Lai xuất thế chính vì bầy khỉ này.

Lành thay Thế Tôn! Bầy khỉ nghe pháp còn được thành Phật, huống chi chúng con ở đời vị lai không được thành Phật sao?

Lúc ấy trong đại chúng nghe Phật dạy xong, hoan hỷ vâng làm, đảnh lễ Phật rồi lui ra.

***