Kinh Đại thừa

PHẬT THUYẾT KINH TIỂU BỘ

Hán dịch: Ngài Tam Tạng Pháp Sư 

An Thế Cao, Đời Hậu Hán
 

TẬP MƯỜI

CHUYỆN TIỀN THÂN ĐỨC PHẬT
 

CHƯƠNG HAI
 

PHẨM TÁM

PHẨM KHÀSÀVA
 

CHUYỆN CON CÚ

TIỀN THÂN KOSIYA
 

Lành thay, nếu xuất hành. Câu chuyện này, khi ở Kỳ Viên, Bậc Ðạo Sư kể về Vua Kosala. Vua ấy đi dẹp loạn ở biên địa, nhưng xuất hành không đúng thời. Câu chuyện đã được kể, chương hai.

Cũng như trước, bậc Đạo Sư kể câu chuyện quá khứ theo lời yêu cầu của Vua. Thuở xưa, Vua Ba La Nại xuất hành phi thời cắm trại ở một khu ngự viên. Lúc bấy giờ, một con chim cú bay vào một khóm tre và nấp tại đấy.

Một đàn quạ cũng đến, vây quanh nó với ý định: Khi nào nó ra, chúng ta sẽ bắt nó. Không chờ đợi Mặt Trời lặn, chim cú đi ra không đúng thời và bắt đầu chạy trốn. Các con quạ vây quanh, lấy mỏ đánh nó, làm nó rơi xuống đất.

Nhà Vua gọi Bồ Tát và hỏi: Này bậc Hiền Trí, vì sao những con quạ lại tấn công và đánh ngã con cú?

Thưa Ðại Vương, hễ ai đi ra khỏi trú xứ của mình không đúng thời, đều phải gặp khổ nạn như vậy. Do vậy, chớ nên đi ra khỏi trú xứ của mình phi thời.

Và để nêu lên ý nghĩa này, Bồ Tát đọc hai bài kệ:

Lành thay nếu xuất hành

Ðúng thời, không phi thời,

Khi xuất hành phi thời,

Nhiều người hay chỉ một

Thế nào cũng gặp nạn,

Vì không rõ nghĩa này,

Như con cú khốn khổ

Phải chết vì quạ bầy.

Bậc trí biết quy luật,

Biết nhược điểm người khác,

Chinh phục mọi kẻ thù,

Như cú, nếu khôn ngoan

Sẽ được nhiều an lạc.

Vua nghe lời Bồ Tát, liền quay về nhà, không đem quân đi đánh nữa.

Khi bậc Ðạo Sư thuyết pháp thoại này xong, Ngài nhận diện tiền thân: Lúc bấy giờ, Vua là Ànanda, và vị Đại Thần hiền trí là ta vậy.

***